الشيخ اسماعيل الصالحي المازندراني

7

شرح كفاية الأصول

پيشگفتار از محقق كبير ، محمد كاظم بن حسين ، ملقب به آخوند خراسانى ( 1255 - 1329 ه‍ . ق ) شاگرد ممتاز استاد الفقهاء والمجتهدين ، شيخ مرتضى انصارى قدس سره ، آثار زيادى از جمله حاشيه بر رسائل و مكاسب شيخ انصارى قدس سره ، حاشيه بر اسفار صدر المتألهين قدس سره ، حاشيه بر منظومه ملاهادى سبزوارى قدس سره و رساله هاى متعدد فقهى و اصولى به جاى مانده است . از جمله مهمترين كتب ايشان ، « كفاية الاصول » است كه در سطح عالى حوزه هاى علميه تدريس مىشود و همين طور محور بحث هاى خارج اصول قرار گرفته است . اين كتاب از بهترين و دقيق ترين كتب اصولى است كه در خلال قرن چهارده هجرى تدوين شده است . عبارت اين كتاب ، كوتاه و مطالب آن عميق است . مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى در « الذريعه » مى فرمايد : « كفاية الاصول متن جامعى در اصول فقه است . مصنف مسائل فلسفى را بيش از مؤلفين رسائل ، فصول و قوانين ، در اصول وارد كرد . تدريس كفاية الاصول در حوزه نجف متداول شد و لذا حواشى زيادى توسط شاگردان محقق خراسانى ، به رشته تحرير درآمد . » از مهمترين شروح و حواشى اين كتاب مى توان به حاشيهء مرحوم ميرزا ابوالحسن مشكينى ، شيخ على قوچانى ، ميرزا على ايروانى ، شيخ محمد حسين اصفهانى ، شيخ عبدالحسين رشتى ، شيخ مهدى خالصى و سيد محسن حكيم « رضوان الله تعالى عليهم » اشاره كرد . اين كتاب در حوزه هاى علميه ايران ، خصوصا حوزه هاى قم ، مشهد و تهران ساليان زيادى توسط اساتيد طراز اول تدريس شد . مرجع عاليقدر و فقيه مجاهد ، حضرت آية الله العظمى صالحى مازندرانى ، چند دوره كفاية الاصول را با بيان شيوا و روان و منحصر به فرد ، تدريس فرموده بودند و شاگردان زيادى را پرورش دادند . به همين جهت ، از ايشان درخواست شد تا بار ديگر اين كتاب را جهت ضبط و ثبت تدريس كنند . لذا سلسله درس هاى معظم له ، بعد از مرحله ضبط ، به صورت مكتوب ، ثبت شد و تا سال هاى متمادى به همين صورت باقى ماند . تابستان 1380 ، حسب الأمر حضرت والد ، براى آماده كردن اين دروس از حالت